Hayvan grupları

Besi sığırı beslenmesi

Besiye alımdan kesime kadar: karşılama ve adaptasyon, besi rasyonuna geçiş, büyütme ve bitirme dönemleri ve önlenmesi gereken sindirim sorunları.

Dönemlere göre besleme planı

Genel bakış

Kârlı besi, sindirim sorunları olmadan hızlı ve verimli canlı ağırlık artışı demektir. Kesif yemin payı dönemler boyunca kademeli olarak artar. Aşağıdaki değerler genç tosun ve dana entansif besisi için tipik aralıklardır; ırk, başlangıç ağırlığı ve hedef pazar bunları değiştirir.

Temel noktalar

Hayvanları besiye alımda ve en az ayda bir tartın; yemden yararlanma en önemli maliyet göstergesidir.
Hayvanları ağırlığa göre gruplayın ve grup değişikliklerini en aza indirin.
Her gün aynı saatlerde yemleyin; düzen sindirim sorunlarını önler.

Dönemlere göre tipik değerler

Dönem	KM’de kesif yem	HP (KM %)	Günlük artış
Karşılama (2–3 hafta)	%30–50	13–14	Değişken
Geçiş (3–4 hafta)	%50 → 80	13–14	1,0–1,3 kg
Büyütme	%60–75	13–14	1,1–1,4 kg
Bitirme	%80–90	12–13	1,3–1,6 kg

Hedef

Bitirme döneminde kg canlı ağırlık artışı başına yaklaşık 6–8 kg KM yemden yararlanma ile düzenli artış.

Besiye alım ve adaptasyon

İlk 2–3 hafta

Yeni gelen hayvanlar nakil, karışık gruplama ve yeni yem nedeniyle stres altındadır. İlk günlerde tüketim düşüktür ve solunum yolu hastalığı riski en yüksektir.

Temel noktalar

Önce temiz su ve kaliteli uzun kuru ot verin; suluklar kolay bulunabilmeli.
Düşük kesif yemli bir rasyonla başlayın (vücut ağırlığının yaklaşık %1’i kadar kesif yem); protein, vitamin ve mineraller yeterli olsun.
Sağlık programını (aşılama, parazit kontrolü) veteriner hekiminizle birlikte belirleyin.
Hayvanları günde iki kez öksürük, burun akıntısı, durgunluk ve iştahsızlık açısından kontrol edin.

Hedef

Tüm hayvanların birkaç gün içinde yiyip içmesi; solunum yolu hastalığı tedavi oranının düşük kalması.

Besi rasyonuna geçiş

~3–4 hafta

Rumen mikroorganizmalarının nişastaya uyum sağlaması zaman alır. Kaba yemden tahıla çok hızlı geçmek besi işletmelerinde asidozun başlıca nedenidir.

Temel noktalar

Kesif yemi her biri yaklaşık 5–7 gün süren 3–5 adımda artırın.
Tüketim ve dışkı stabil olmadan bir sonraki adıma geçmeyin.
İyonoforlar (izin verilen yerlerde), tamponlar ve canlı maya rumenin stabil kalmasına yardımcı olabilir.

Hedef

Tüketimde düşüş ve sulu dışkı olmadan besi rasyonuna ulaşılması.

Büyütme dönemi

Büyütme

Büyütme döneminde hayvan iskelet, kas ve kemik yapısını oluşturur. Protein ve mineraller enerji kadar önemlidir.

Temel noktalar

Kaliteli kaba yem (örneğin mısır silajı) ve kesif yemle yaklaşık %13–14 ham proteinli rasyon.
Gevişi sürdürecek kadar fiziksel etkili lif.
Büyüme için dengelenmiş kalsiyum, fosfor ve iz mineraller; özellikle kaba yem kalitesizse A vitamini.

Hedef

Aşırı yağlanmadan günde yaklaşık 1,1–1,4 kg artış.

Bitirme dönemi

Bitirme

Son aylarda daha fazla yağ depolandığı için canlı ağırlık artışı pahalılaşır. Amaç hedef ağırlığa ve karkas kalitesine verimli şekilde ulaşmaktır.

Temel noktalar

Yaklaşık %80–90 kesif yem ve rumen sağlığı için %10–15 kaba yem içeren yüksek enerjili rasyon.
Yemliği her sabah okuyun: az ve düzenli bir yem artığı hedeftir.
Tüm hayvanlar için yeterli yemlik alanı ve su.
Kg artış başına maliyeti izleyin; hedef ağırlıktan sonra hayvanı uzun tutmak kârı düşürür.

Hedef

Hedef kesim ağırlığına zamanında ve iyi karkas randımanıyla ulaşılması.

Önlenmesi gereken sindirim sorunları

Sağlık

Besideki beslenmeye bağlı kayıpların çoğu rumende başlayan birkaç sorundan kaynaklanır.

Temel noktalar

Asidoz: tüketimde düşüş, sulu dışkı, topallık. Kademeli geçiş, yeterli etkili lif ve düzenli yemleme ile önlenir.
Şişkinlik (timpani): sol karın boşluğunda şişme. İnce öğütülmüş tahıl veya taze baklagillerle görülebilir; hızlı davranın ve veteriner hekiminizi arayın.
Karaciğer apseleri ve laminitis çoğunlukla tekrarlayan asidozun sonucudur.
İdrar taşı: kalsiyum–fosfor oranını yaklaşık 2:1 tutun ve bol su sağlayın.

Hedef

Az sindirim vakası ve kesimde düşük karaciğer imha oranı.

Bu rehberi PDF olarak indirinPDF sürümü ve yazdırılabilir çiftlik formları onaylı üyelere açıktır.Üye girişi →

Genel bilgi veren eğitim amaçlı içeriktir; hedefler ırka ve işletmeye göre değişir. Hasta hayvanların tanı ve tedavisi veteriner hekiminizin işidir.

İşletmenize özel bir program ister misiniz? Konuşalım.Danışmanlık al