Hayvan grupları

Düve beslenmesi

Dört aylıktan ilk doğuma kadar: her dönemin büyüme hedefleri, nasıl besleneceği ve nelerden kaçınılacağı. Amaç, düvelerin 22–24 aylıkken doğru ağırlıkta doğurması.

Yaşa göre büyüme hedefleri

Genel bakış

Düve yetiştirme, süt işletmesinde yemden sonraki en büyük maliyet kalemlerinden biridir. 22–24 aylıkken doğru ağırlıkta doğuran düvelerin yetiştirme maliyeti daha düşüktür ve doğum güçlüğü yaşamadan iyi verim verirler. Düzenli olarak tartın veya şeritle ölçün; ölçmediğiniz şeyi yönetemezsiniz.

Temel noktalar

Olgun canlı ağırlığın yaklaşık %55’ine ulaşınca tohumlama (Holstein’da çoğunlukla 13–15 ay).
Olgun canlı ağırlığın yaklaşık %85’inde doğum (doğumdan sonra ölçülen).
Sütten kesimden doğuma kadar günde yaklaşık 0,8–0,9 kg düzenli canlı ağırlık artışı hedefleyin.
Her 2–3 ayda bir ölçün ve tabloyla karşılaştırın; geride kalan veya fazla yağlanan grupların rasyonunu düzeltin.

Holstein düveler için örnek hedefler (olgun ağırlık ~700 kg)

Yaş	Canlı ağırlık	Cidago yüksekliği	VKS
Doğum	40 kg	–	–
2 ay (sütten kesim)	80–85 kg	~85 cm	–
6 ay	190–200 kg	~105 cm	2,5–2,75
12 ay	340–360 kg	~122 cm	2,75–3,0
13–15 ay (tohumlama)	~385 kg (%55)	~127 cm	3,0–3,25
22–24 ay (doğum sonrası)	~595 kg (%85)	~137 cm	3,25–3,5

Hedef

İlk doğum yaşı 22–24 ay.

Genç büyüyen düve

4–6 ay

Rumen artık çalışıyor ama hâlâ küçük. Bu dönemde düvelerin besin yoğunluğu yüksek bir rasyona ihtiyacı vardır: samana dayalı rasyon yerine kaliteli kaba yem ve kesif yem.

Temel noktalar

Kuru maddede yaklaşık %16–17 ham protein içeren rasyon.
Kaliteli kuru ot veya haylaj ile günde yaklaşık 2–2,5 kg kesif yem; silajı kademeli olarak ekleyin.
Düve mineral-vitamin premiksi kullanın ve temiz suya serbest erişim sağlayın.
Grupları büyüklük olarak dengeli tutun; küçük düveler yemlikte geri kalır.

Hedef

Günlük yaklaşık 0,8–0,9 kg canlı ağırlık artışı; 6 aylıkta yaklaşık 190–200 kg.

Ergenlik öncesi dönem

6–12 ay

Yaklaşık 3 ile 10 ay arasında meme dokusu vücudun geri kalanından daha hızlı gelişir. Bu dönemde fazla enerji, gelişen memede yağ birikimine yol açar ve ileride süt verimini düşürebilir. Ergenlik olgun ağırlığın yaklaşık %40–45’inde gelir (genellikle 9–11 ay).

Temel noktalar

Kuru maddede yaklaşık %14–15 ham protein; enerjiyi zorlamak yerine enerji ve proteini dengeleyin.
Kaba yem ağırlıklı rasyon; kaba yem kalitesine göre günde yaklaşık 1,5–2,5 kg kesif yem.
Yüksek enerjili rasyonlarda (örneğin sınırsız mısır silajı) günde yaklaşık 0,9–1,0 kg’ın üzerinde artıştan kaçının.
Vücut kondisyonunu izleyin: yaklaşık 2,75–3,0 hedefleyin, daha fazlası değil.

Hedef

12 aylıkta aşırı yağlanmadan yaklaşık 340–360 kg ve ~122 cm cidago yüksekliği.

Tohumlama dönemi

13–15 ay

Düvenin tohumlamaya hazır olup olmadığını yaşı değil büyüklüğü belirler. Çok küçükken tohumlanan düvelerde doğum güçlüğü artar; geç tohumlananlar ise daha maliyetlidir ve doğumda fazla yağlı olur.

Temel noktalar

Holstein’da olgun ağırlığın yaklaşık %55’inde (~385 kg) ve ~127 cm cidago yüksekliğinde tohumlayın.
Kuru maddede yaklaşık %13–14 ham protein; tohumlama döneminde ani enerji düşüşlerinden kaçının.
İz mineraller ve vitaminler (selenyum, bakır, çinko, iyot, A ve E vitaminleri) döl verimini destekler; dengeli bir premiks kullanın.
Tohumlamada yaklaşık 3,0–3,25 vücut kondisyon skoru.

Hedef

Düvelerde ilk tohumlamada %60 veya üzeri gebelik oranı.

Gebe düve

15–21 ay

Gebe düve hâlâ büyümektedir. Kendi vücudu ve son aylarda yavrusu için düzenli büyümeye ihtiyacı vardır, ama yağlanmamalıdır.

Temel noktalar

Kuru maddede yaklaşık %12–13 ham protein; çoğunlukla kaba yem.
Ana kaba yem mısır silajıysa, yağlanmayı önlemek için enerjiyi saman veya daha düşük enerjili kuru otla seyreltin.
Gebelik boyunca mineral ve vitamin dengesini koruyun.
Aşırı kondisyonlu düvelerde doğum güçlüğü, yavru zarı atamama ve doğum sonrası ketozis daha sık görülür.

Hedef

Günde yaklaşık 0,8 kg düzenli artış; vücut kondisyon skoru 3,5’in üzerinde değil.

Doğum öncesi (yakın dönem)

Son 3 hafta

Son üç hafta düveyi ilk laktasyonuna hazırlar. Amaç kuru madde tüketimini yüksek tutmak ve rumeni laktasyon rasyonuna alıştırmaktır.

Temel noktalar

Mümkünse doğuma yakın düveleri yaşlı ineklerden ayrı gruplayın; rekabette geri kalırlar.
Laktasyon rasyonunun ana bileşenlerini az miktarda vermeye başlayın.
Düvelerde süt humması nadir görüldüğü için genellikle güçlü negatif DCAD rasyonuna gerek yoktur; protein ve enerjiyi dikkatle dengeleyin.
Düve başına en az yaklaşık 75 cm yemlik alanı ve rahat, temiz yataklık sağlayın.

Hedef

22–24 aylıkta doğum, 3,25–3,5 vücut kondisyon skoru ve doğumdan sonra olgun ağırlığın yaklaşık %85’i.

Bu rehberi PDF olarak indirinPDF sürümü ve yazdırılabilir çiftlik formları onaylı üyelere açıktır.Üye girişi →

Genel bilgi veren eğitim amaçlı içeriktir; hedefler ırka ve işletmeye göre değişir. Hasta hayvanların tanı ve tedavisi veteriner hekiminizin işidir.

İşletmenize özel bir program ister misiniz? Konuşalım.Danışmanlık al