Bir laktasyon döngüsü dönem dönem: kuru dönem, doğum çevresindeki geçiş dönemi, pik, orta ve geç laktasyon. Her dönemde rasyonda neyin değiştiği ve nelere dikkat edileceği.
Üye kaynakları
Besleme rehberlerinin PDF sürümleri ve yazdırılabilir çiftlik formları. Erişim, Tolga Akay’ın onay verdiği üyelere açıktır.
Kaldığın yerden devam et
Henüz bir içerik açmadın. Başlamak için aşağıdan bir bölüm seç.
İlerlemen
Duyurular
Henüz duyuru yok.
Favorilerim
Herhangi bir rehber, form veya araçtaki ☆ simgesine dokunarak buraya ekle.
Henüz mesaj yok. İlk mesajı siz yazın.
Mesajlaşma, kendi e-posta ve şifrenizle oluşturduğunuz hesapla çalışır. Bu sayfadan aynı e-postayla hesap oluşturabilirsiniz.
Üye girişi
E-posta adresiniz ve şifrenizle giriş yapın.
Site yöneticisi misiniz? Yönetim paneli →Şifremi unuttum
E-posta adresinizi yazın. Hesabınız varsa yeni şifre belirlemeniz için bir bağlantı gönderilir.
Hesap oluştur
E-posta adresiniz ve kendi belirlediğiniz bir şifreyle kayıt olun. E-postanızı doğruladıktan sonra yeni hesaplar Tolga Akay tarafından incelenip onaylanır.
Profesyonel yazılım
İşletmeler, gruplar, Holstein/Jersey hayvan profilleri, NASEM 2021 ihtiyaçları, enerji, MP, amino asitler, mineraller, DCAD, maliyet, en düşük maliyet optimizasyonu, sürümler ve raporlar.
Öğrenci alanı
Bursa Uludağ Üniversitesi Zootekni öğrencilerine özel.
Planlanan içerik
Hayvan grupları
Üye alanı / Süt sığırı
Süt sığırı
Bir laktasyon döngüsü dönem dönem: kuru dönem, doğum çevresindeki geçiş dönemi, pik, orta ve geç laktasyon. Her dönemde rasyonda neyin değiştiği ve nelere dikkat edileceği.
Besleme dönemleri
Yazılım
İşletmeler, gruplar, Holstein/Jersey hayvan profilleri, NASEM 2021 ihtiyaçları, enerji, MP, amino asitler, mineraller, DCAD, maliyet, en düşük maliyet optimizasyonu, sürümler ve raporlar.
Besleme rehberleri
Çiftlik formları ve kayıtları
Grup bazında verilen yemi, artığı ve kuru madde tüketimini takip edin; rasyonun işe yarayıp yaramadığını görmenin en basit yolu.
İnekleri önemli dönemlerde skorlayın ve değişimi takip edin; doğum sonrasındaki büyük kayıplar geçiş dönemi sorunlarına işaret eder.
Metabolik sorunları erken yakalamak için her taze ineğin doğumdan sonraki ilk üç hafta günlük kontrolü.
Araçlar ve sayfalar
Üye alanı / Süt sığırı / 1. dönem
Dönemlere göre rasyon hedefleri
Genel bakışBesin ihtiyacı yıl içinde büyük ölçüde değişir. İnekleri dönemlerine göre gruplamak ve her gruba kendi rasyonunu vermek iyi süt ineği beslemenin temelidir. Aşağıdaki aralıklar Holstein inekler için tipik başlangıç değerleridir; işletmeniz için doğru değerler verime, kaba yemlere ve tüketime göre değişir.
Temel noktalar
- En azından uzak kuru dönem, yakın dönem ve sağmal inekler için ayrı rasyon hazırlayın.
- Kuru madde tüketimini, vücut kondisyonunu ve dışkıyı düzenli kontrol edin; rasyonun işe yarayıp yaramadığını bunlar gösterir.
- Kaba yemleri en azından her yeni silo veya parti açıldığında analiz ettirin.
Tipik rasyon aralıkları (KM’de %; NEL Mcal/kg KM)
| Dönem | HP | NDF | Nişasta | NEL |
|---|---|---|---|---|
| Uzak kuru dönem | 12–13 | 40–50 | 12–16 | 1,30–1,40 |
| Yakın dönem | 13–15 | 35–42 | 16–20 | 1,45–1,55 |
| Taze (0–21. gün) | 17–18 | 30–34 | 22–25 | 1,65–1,70 |
| Pik / erken | 16–17,5 | 28–32 | 24–28 | 1,70–1,75 |
| Orta laktasyon | 15–16 | 30–35 | 22–26 | 1,60–1,70 |
| Geç laktasyon | 14–15 | 33–38 | 18–24 | 1,50–1,60 |
Bu dönem için
Bir laktasyon döngüsü dönem dönem: kuru dönem, doğum çevresindeki geçiş dönemi, pik, orta ve geç laktasyon. Her dönemde rasyonda neyin değiştiği ve nelere dikkat edileceği.
Üye alanı / Süt sığırı / 2. dönem
Uzak kuru dönem
Kuru: doğuma 60–21 günKuru dönem, memenin bir sonraki laktasyondan önce yenilenmesini sağlar. Amaç ineği doğru kondisyonda tutmaktır; ne yağlandırmak ne de zayıflatmak.
Temel noktalar
- Kontrollü enerji rasyonu: bol kaba yem, çoğunlukla samanla birlikte; inekler doyana kadar yer ama fazla enerji almaz.
- Yaklaşık 3,25–3,5 vücut kondisyonunda kuruya çıkarın; kondisyonu kuru dönemde değil geç laktasyonda düzeltin.
- Kuru dönem boyunca dengeli mineral ve vitamin (özellikle E vitamini ve selenyum).
- İyi inek konforu: temiz ve kuru yataklık, yeterli alan.
Bu dönem için
İnekleri önemli dönemlerde skorlayın ve değişimi takip edin; doğum sonrasındaki büyük kayıplar geçiş dönemi sorunlarına işaret eder.
Rehberin tamamı (PDF)
Bir laktasyon döngüsü dönem dönem: kuru dönem, doğum çevresindeki geçiş dönemi, pik, orta ve geç laktasyon. Her dönemde rasyonda neyin değiştiği ve nelere dikkat edileceği.
Üye alanı / Süt sığırı / 3. dönem
Yakın dönem (doğum öncesi)
Son 21 günSon üç hafta ineği doğuma ve laktasyona hazırlar. Tüketim doğumdan önce doğal olarak düşer; bu yüzden rasyon daha yoğun olmalı ve kan kalsiyumu kontrol altında tutulmalıdır.
Temel noktalar
- Süt hummasını önlemek için idrar pH’ı izlenerek negatif DCAD rasyonu (KM’de yaklaşık −10 ile −15 mEq/100 g) yaygın olarak kullanılır.
- Laktasyon rasyonunun ana bileşenlerini az miktarda vermeye başlayın.
- Son 10 günde grup değişikliğinden ve yemlikte kalabalıktan kaçının.
- Doğumda yaklaşık 3,25–3,5 vücut kondisyonu, 3,75’in üzerinde değil.
Bu dönem için
İnekleri önemli dönemlerde skorlayın ve değişimi takip edin; doğum sonrasındaki büyük kayıplar geçiş dönemi sorunlarına işaret eder.
Rehberin tamamı (PDF)
Bir laktasyon döngüsü dönem dönem: kuru dönem, doğum çevresindeki geçiş dönemi, pik, orta ve geç laktasyon. Her dönemde rasyonda neyin değiştiği ve nelere dikkat edileceği.
Üye alanı / Süt sığırı / 4. dönem
Taze inekler
Doğum sonrası 0–21. günDoğumdan sonra süt verimi tüketimden daha hızlı artar; bu yüzden her inek negatif enerji dengesine girer. Metabolik sorunların çoğu (ketozis, şirden deplasmanı, yavru zarı atamama) bu haftalarda görülür.
Temel noktalar
- Rumeni korumak için enerjiyi adım adım artırırken lifi yeterli tutun (yaklaşık %30–34 NDF).
- Her zaman taze ve ulaşılabilir yem; yemi sık sık itin.
- Taze inekleri her gün kontrol edin: iştah, geviş, ateş, dışkı ve keton.
- Erken laktasyondaki vücut kondisyonu kaybı yaklaşık 0,5–0,75 puanın altında kalmalı.
Bu dönem için
Metabolik sorunları erken yakalamak için her taze ineğin doğumdan sonraki ilk üç hafta günlük kontrolü.
Grup bazında verilen yemi, artığı ve kuru madde tüketimini takip edin; rasyonun işe yarayıp yaramadığını görmenin en basit yolu.
Rehberin tamamı (PDF)
Bir laktasyon döngüsü dönem dönem: kuru dönem, doğum çevresindeki geçiş dönemi, pik, orta ve geç laktasyon. Her dönemde rasyonda neyin değiştiği ve nelere dikkat edileceği.
Üye alanı / Süt sığırı / 5. dönem
Pik ve erken laktasyon
~3–100. günSüt pikine genellikle doğumdan 50–70 gün sonra ulaşılır; tüketim piki ise birkaç hafta daha geç gelir. Pikteki her ek kilogram süt, laktasyon boyunca yaklaşık 200 kg ek süt anlamına gelir.
Temel noktalar
- Sindirilebilirliği yüksek kaba yemlerle enerjisi yoğun rasyon; asidoza yol açmadan yeterli rumende yıkılabilir nişasta.
- Sadece ham proteini artırmak yerine metabolik proteini ve amino asitleri (lizin, metiyonin) dengeleyin.
- Partikül boyutunu Penn State elek kutusuyla kontrol edin ve SARA belirtilerine dikkat edin.
- Kızgınlık ve tohumlama dönemi: enerji dengesi ve iz mineraller döl verimini etkiler.
Bu dönem için
Grup bazında verilen yemi, artığı ve kuru madde tüketimini takip edin; rasyonun işe yarayıp yaramadığını görmenin en basit yolu.
Rehberin tamamı (PDF)
Bir laktasyon döngüsü dönem dönem: kuru dönem, doğum çevresindeki geçiş dönemi, pik, orta ve geç laktasyon. Her dönemde rasyonda neyin değiştiği ve nelere dikkat edileceği.
Üye alanı / Süt sığırı / 6. dönem
Orta laktasyon
~100–200. günTüketim en yüksek düzeyine ulaşmıştır ve inek artık pozitif enerji dengesindedir. Amaç kalıcılıktır: verimin yavaş ve düzenli düşmesi.
Temel noktalar
- Enerji ve proteini gerçek verime göre ayarlayın; karışık gruplarda düşük verimli inekleri aşırı beslemekten kaçının.
- Kaybedilen vücut kondisyonunu yavaş yavaş geri kazandırmaya başlayın.
- Bu dönem genellikle en kârlı dönemdir: yem maliyeti üstü gelir rasyonun iyi bir kontrolüdür.
Bu dönem için
Grup bazında verilen yemi, artığı ve kuru madde tüketimini takip edin; rasyonun işe yarayıp yaramadığını görmenin en basit yolu.
Rehberin tamamı (PDF)
Bir laktasyon döngüsü dönem dönem: kuru dönem, doğum çevresindeki geçiş dönemi, pik, orta ve geç laktasyon. Her dönemde rasyonda neyin değiştiği ve nelere dikkat edileceği.
Üye alanı / Süt sığırı / 7. dönem
Geç laktasyon
~200. gün – kuruya çıkışVerim düşmektedir ve inek gebedir. Kuruya çıkmadan önce vücut kondisyonunu düzeltmenin doğru zamanı budur.
Temel noktalar
- Enerji ve protein yoğunluğunu verime göre düşürün; daha fazla kaba yem, daha az kesif yem.
- İnekleri kuruya çıkışta yaklaşık 3,25–3,5 vücut kondisyonuna getirin; yağlanmalarına izin vermeyin.
- Kuruya çıkışı planlayın: son günlerde verimi düşürün ve veteriner hekiminizle belirlediğiniz meme sağlığı protokolünü uygulayın.
Bu dönem için
İnekleri önemli dönemlerde skorlayın ve değişimi takip edin; doğum sonrasındaki büyük kayıplar geçiş dönemi sorunlarına işaret eder.
Rehberin tamamı (PDF)
Bir laktasyon döngüsü dönem dönem: kuru dönem, doğum çevresindeki geçiş dönemi, pik, orta ve geç laktasyon. Her dönemde rasyonda neyin değiştiği ve nelere dikkat edileceği.
Üye alanı / Düve
Düve
Dört aylıktan ilk doğuma kadar: her dönemin büyüme hedefleri, nasıl besleneceği ve nelerden kaçınılacağı. Amaç, düvelerin 22–24 aylıkken doğru ağırlıkta doğurması.
Besleme dönemleri
Besleme rehberleri
Dört aylıktan ilk doğuma kadar: her dönemin büyüme hedefleri, nasıl besleneceği ve nelerden kaçınılacağı. Amaç, düvelerin 22–24 aylıkken doğru ağırlıkta doğurması.
Çiftlik formları ve kayıtları
Düveleri her 2–3 ayda bir ölçün ve hedeflerle karşılaştırın; geride kalan veya fazla yağlanan grupları erken fark edin.
Araçlar ve sayfalar
Üye alanı / Düve / 1. dönem
Yaşa göre büyüme hedefleri
Genel bakışDüve yetiştirme, süt işletmesinde yemden sonraki en büyük maliyet kalemlerinden biridir. 22–24 aylıkken doğru ağırlıkta doğuran düvelerin yetiştirme maliyeti daha düşüktür ve doğum güçlüğü yaşamadan iyi verim verirler. Düzenli olarak tartın veya şeritle ölçün; ölçmediğiniz şeyi yönetemezsiniz.
Temel noktalar
- Olgun canlı ağırlığın yaklaşık %55’ine ulaşınca tohumlama (Holstein’da çoğunlukla 13–15 ay).
- Olgun canlı ağırlığın yaklaşık %85’inde doğum (doğumdan sonra ölçülen).
- Sütten kesimden doğuma kadar günde yaklaşık 0,8–0,9 kg düzenli canlı ağırlık artışı hedefleyin.
- Her 2–3 ayda bir ölçün ve tabloyla karşılaştırın; geride kalan veya fazla yağlanan grupların rasyonunu düzeltin.
Holstein düveler için örnek hedefler (olgun ağırlık ~700 kg)
| Yaş | Canlı ağırlık | Cidago yüksekliği | VKS |
|---|---|---|---|
| Doğum | 40 kg | – | – |
| 2 ay (sütten kesim) | 80–85 kg | ~85 cm | – |
| 6 ay | 190–200 kg | ~105 cm | 2,5–2,75 |
| 12 ay | 340–360 kg | ~122 cm | 2,75–3,0 |
| 13–15 ay (tohumlama) | ~385 kg (%55) | ~127 cm | 3,0–3,25 |
| 22–24 ay (doğum sonrası) | ~595 kg (%85) | ~137 cm | 3,25–3,5 |
Bu dönem için
Düveleri her 2–3 ayda bir ölçün ve hedeflerle karşılaştırın; geride kalan veya fazla yağlanan grupları erken fark edin.
Rehberin tamamı (PDF)
Dört aylıktan ilk doğuma kadar: her dönemin büyüme hedefleri, nasıl besleneceği ve nelerden kaçınılacağı. Amaç, düvelerin 22–24 aylıkken doğru ağırlıkta doğurması.
Üye alanı / Düve / 2. dönem
Genç büyüyen düve
4–6 ayRumen artık çalışıyor ama hâlâ küçük. Bu dönemde düvelerin besin yoğunluğu yüksek bir rasyona ihtiyacı vardır: samana dayalı rasyon yerine kaliteli kaba yem ve kesif yem.
Temel noktalar
- Kuru maddede yaklaşık %16–17 ham protein içeren rasyon.
- Kaliteli kuru ot veya haylaj ile günde yaklaşık 2–2,5 kg kesif yem; silajı kademeli olarak ekleyin.
- Düve mineral-vitamin premiksi kullanın ve temiz suya serbest erişim sağlayın.
- Grupları büyüklük olarak dengeli tutun; küçük düveler yemlikte geri kalır.
Bu dönem için
Düveleri her 2–3 ayda bir ölçün ve hedeflerle karşılaştırın; geride kalan veya fazla yağlanan grupları erken fark edin.
Rehberin tamamı (PDF)
Dört aylıktan ilk doğuma kadar: her dönemin büyüme hedefleri, nasıl besleneceği ve nelerden kaçınılacağı. Amaç, düvelerin 22–24 aylıkken doğru ağırlıkta doğurması.
Üye alanı / Düve / 3. dönem
Ergenlik öncesi dönem
6–12 ayYaklaşık 3 ile 10 ay arasında meme dokusu vücudun geri kalanından daha hızlı gelişir. Bu dönemde fazla enerji, gelişen memede yağ birikimine yol açar ve ileride süt verimini düşürebilir. Ergenlik olgun ağırlığın yaklaşık %40–45’inde gelir (genellikle 9–11 ay).
Temel noktalar
- Kuru maddede yaklaşık %14–15 ham protein; enerjiyi zorlamak yerine enerji ve proteini dengeleyin.
- Kaba yem ağırlıklı rasyon; kaba yem kalitesine göre günde yaklaşık 1,5–2,5 kg kesif yem.
- Yüksek enerjili rasyonlarda (örneğin sınırsız mısır silajı) günde yaklaşık 0,9–1,0 kg’ın üzerinde artıştan kaçının.
- Vücut kondisyonunu izleyin: yaklaşık 2,75–3,0 hedefleyin, daha fazlası değil.
Bu dönem için
Düveleri her 2–3 ayda bir ölçün ve hedeflerle karşılaştırın; geride kalan veya fazla yağlanan grupları erken fark edin.
Rehberin tamamı (PDF)
Dört aylıktan ilk doğuma kadar: her dönemin büyüme hedefleri, nasıl besleneceği ve nelerden kaçınılacağı. Amaç, düvelerin 22–24 aylıkken doğru ağırlıkta doğurması.
Üye alanı / Düve / 4. dönem
Tohumlama dönemi
13–15 ayDüvenin tohumlamaya hazır olup olmadığını yaşı değil büyüklüğü belirler. Çok küçükken tohumlanan düvelerde doğum güçlüğü artar; geç tohumlananlar ise daha maliyetlidir ve doğumda fazla yağlı olur.
Temel noktalar
- Holstein’da olgun ağırlığın yaklaşık %55’inde (~385 kg) ve ~127 cm cidago yüksekliğinde tohumlayın.
- Kuru maddede yaklaşık %13–14 ham protein; tohumlama döneminde ani enerji düşüşlerinden kaçının.
- İz mineraller ve vitaminler (selenyum, bakır, çinko, iyot, A ve E vitaminleri) döl verimini destekler; dengeli bir premiks kullanın.
- Tohumlamada yaklaşık 3,0–3,25 vücut kondisyon skoru.
Bu dönem için
Düveleri her 2–3 ayda bir ölçün ve hedeflerle karşılaştırın; geride kalan veya fazla yağlanan grupları erken fark edin.
Rehberin tamamı (PDF)
Dört aylıktan ilk doğuma kadar: her dönemin büyüme hedefleri, nasıl besleneceği ve nelerden kaçınılacağı. Amaç, düvelerin 22–24 aylıkken doğru ağırlıkta doğurması.
Üye alanı / Düve / 5. dönem
Gebe düve
15–21 ayGebe düve hâlâ büyümektedir. Kendi vücudu ve son aylarda yavrusu için düzenli büyümeye ihtiyacı vardır, ama yağlanmamalıdır.
Temel noktalar
- Kuru maddede yaklaşık %12–13 ham protein; çoğunlukla kaba yem.
- Ana kaba yem mısır silajıysa, yağlanmayı önlemek için enerjiyi saman veya daha düşük enerjili kuru otla seyreltin.
- Gebelik boyunca mineral ve vitamin dengesini koruyun.
- Aşırı kondisyonlu düvelerde doğum güçlüğü, yavru zarı atamama ve doğum sonrası ketozis daha sık görülür.
Bu dönem için
Düveleri her 2–3 ayda bir ölçün ve hedeflerle karşılaştırın; geride kalan veya fazla yağlanan grupları erken fark edin.
Rehberin tamamı (PDF)
Dört aylıktan ilk doğuma kadar: her dönemin büyüme hedefleri, nasıl besleneceği ve nelerden kaçınılacağı. Amaç, düvelerin 22–24 aylıkken doğru ağırlıkta doğurması.
Üye alanı / Düve / 6. dönem
Doğum öncesi (yakın dönem)
Son 3 haftaSon üç hafta düveyi ilk laktasyonuna hazırlar. Amaç kuru madde tüketimini yüksek tutmak ve rumeni laktasyon rasyonuna alıştırmaktır.
Temel noktalar
- Mümkünse doğuma yakın düveleri yaşlı ineklerden ayrı gruplayın; rekabette geri kalırlar.
- Laktasyon rasyonunun ana bileşenlerini az miktarda vermeye başlayın.
- Düvelerde süt humması nadir görüldüğü için genellikle güçlü negatif DCAD rasyonuna gerek yoktur; protein ve enerjiyi dikkatle dengeleyin.
- Düve başına en az yaklaşık 75 cm yemlik alanı ve rahat, temiz yataklık sağlayın.
Bu dönem için
Düveleri her 2–3 ayda bir ölçün ve hedeflerle karşılaştırın; geride kalan veya fazla yağlanan grupları erken fark edin.
Rehberin tamamı (PDF)
Dört aylıktan ilk doğuma kadar: her dönemin büyüme hedefleri, nasıl besleneceği ve nelerden kaçınılacağı. Amaç, düvelerin 22–24 aylıkken doğru ağırlıkta doğurması.
Üye alanı / Buzağı
Buzağı
Doğumdan dört aylığa kadar adım adım: kolostrum, sütten kesim öncesi süt dönemi, başlangıç yemi, sütten kesim ve sonrası.
Besleme dönemleri
Besleme rehberleri
Doğumdan dört aylığa kadar adım adım: kolostrum, sütten kesim öncesi süt dönemi, başlangıç yemi, sütten kesim ve sonrası.
Çiftlik formları ve kayıtları
Her yeni doğan buzağı için: ilk kolostrum öğünlerinin zamanı, miktarı ve kalitesi ile pasif bağışıklık kontrolü.
Doğumdan sütten kesime kadar her buzağı için bir sayfa: haftalık süt, başlangıç yemi, su, ishal ve tedaviler.
Araçlar ve sayfalar
Üye alanı / Buzağı / 1. dönem
Kolostrum
0–24 saatBuzağı antikorsuz doğar ve pasif bağışıklık için tamamen kolostruma bağımlıdır. Bağırsak antikorları en iyi ilk saatlerde emer; yaklaşık 24 saatten sonra emilim neredeyse durur.
Temel noktalar
- İlk öğün doğumdan sonraki 1–2 saat içinde: vücut ağırlığının yaklaşık %10–12’si (Holstein buzağıda yaklaşık 4 L).
- 12 saat içinde yaklaşık 2 L’lik ikinci bir öğün.
- Kaliteyi Brix refraktometresiyle ölçün: %22 ve üzeri iyi kaliteli kolostrumdur. Fazla gelen iyi kolostrumu dondurarak saklayın.
- Buzağı yeterince içmiyorsa beklemeyin, sonda (özofagus besleyici) ile verin.
- Kolostrumu temiz sağın, saklayın ve verin; bakteriler antikor emilimini engeller.
Bu dönem için
Her yeni doğan buzağı için: ilk kolostrum öğünlerinin zamanı, miktarı ve kalitesi ile pasif bağışıklık kontrolü.
Rehberin tamamı (PDF)
Doğumdan dört aylığa kadar adım adım: kolostrum, sütten kesim öncesi süt dönemi, başlangıç yemi, sütten kesim ve sonrası.
Üye alanı / Buzağı / 2. dönem
Geçiş sütü
2–4. günDoğumdan sonraki 2. ile 6. sağım arasındaki süt, normal süte göre hâlâ protein, yağ, antikor ve büyüme faktörü bakımından zengindir. Bağırsağı lokal olarak korur ve gelişimini destekler.
Temel noktalar
- Hemen tam süte veya süt ikame yemine geçmek yerine ilk 3–4 gün geçiş sütü verin.
- Günde en az iki öğüne bölün.
- 3. günden itibaren temiz su ve bir avuç başlangıç yemi vermeye başlayın.
Bu dönem için
Her yeni doğan buzağı için: ilk kolostrum öğünlerinin zamanı, miktarı ve kalitesi ile pasif bağışıklık kontrolü.
Doğumdan sütten kesime kadar her buzağı için bir sayfa: haftalık süt, başlangıç yemi, su, ishal ve tedaviler.
Rehberin tamamı (PDF)
Doğumdan dört aylığa kadar adım adım: kolostrum, sütten kesim öncesi süt dönemi, başlangıç yemi, sütten kesim ve sonrası.
Üye alanı / Buzağı / 3. dönem
Sütten kesim öncesi süt dönemi
1. hafta – sütten kesimSütten kesimden önce buzağı tek mideli bir hayvan gibidir: enerji ve proteinin ana kaynağı süttür. İyi beslenen buzağılar daha hızlı büyür, daha az hastalanır ve birçok çalışmaya göre ilk laktasyonda daha fazla süt verir.
Temel noktalar
- Günde yaklaşık 6–8 L tam süt veya süt ikame yemi verin, yoğun programlarda daha fazla; günde yaklaşık 4 L yalnızca yaşama payını karşılar.
- Günlük miktarı en az iki, mümkünse üç öğüne bölün.
- Sütü sabit sıcaklıkta (yaklaşık 38–40 °C), sabit saatte ve sabit konsantrasyonda verin.
- Süt ikame yemi: yaklaşık %22–26 ham protein ve %15–20 yağ, tercihen süt kaynaklı proteinler; etikete göre %12,5–15 kuru maddeyle hazırlayın.
- İlk günlerden itibaren sütten ayrı olarak temiz ve taze su verin. Süt şirdene, su ise rumene gider.
- Biberon, kova ve emzikleri her öğünden sonra temizleyin.
Örnek süt programı (Holstein, kademeli sütten kesim)
| Yaş | Günlük süt / süt ikame yemi | Öğün |
|---|---|---|
| 1–3. gün | Kolostrum, ardından geçiş sütü | 2–3 |
| 1. hafta | 6 L | 2–3 |
| 2–5. hafta | 8 L | 2–3 |
| 6. hafta | 6 L | 2 |
| 7. hafta | 4 L | 2 |
| 8. hafta | 2 L, ardından kesim | 1 |
Bu dönem için
Doğumdan sütten kesime kadar her buzağı için bir sayfa: haftalık süt, başlangıç yemi, su, ishal ve tedaviler.
Rehberin tamamı (PDF)
Doğumdan dört aylığa kadar adım adım: kolostrum, sütten kesim öncesi süt dönemi, başlangıç yemi, sütten kesim ve sonrası.
Üye alanı / Buzağı / 4. dönem
Başlangıç yemi ve rumen gelişimi
3. gün – sütten kesimRumen, başlangıç yeminin fermantasyonuyla gelişir: tahıldan oluşan bütirat ve propiyonat papilla gelişimini uyarır. Süt tek başına rumeni geliştirmez.
Temel noktalar
- Yaklaşık 3. günden itibaren lezzetli ve taze başlangıç yemi verin; az miktarda ve her gün yenileyerek.
- İyi bir başlangıç yemi: kuru maddede yaklaşık %18–22 ham protein, ezme (texturised) veya pelet, tozu ve ince partikülü az.
- Su tüketimi başlangıç yemi tüketimini artırır; suyu asla kısıtlamayın.
- Az miktarda doğranmış saman veya kuru ot (toplamın yaklaşık %5’i) rumen fonksiyonunu destekleyebilir; sütten kesimden önce fazla uzun kuru ot vermekten kaçının.
- Son haftalarda aşırı süt vermeyin; yüksek süt tüketimi başlangıç yemi tüketimini geri tutar.
Tipik başlangıç yemi tüketimi (Holstein)
| Yaş | Günlük başlangıç yemi |
|---|---|
| 2. hafta | 50–100 g |
| 4. hafta | 250–400 g |
| 6. hafta | 0,7–1,0 kg |
| Sütten kesimde | 1,5–2,0 kg |
Bu dönem için
Doğumdan sütten kesime kadar her buzağı için bir sayfa: haftalık süt, başlangıç yemi, su, ishal ve tedaviler.
Rehberin tamamı (PDF)
Doğumdan dört aylığa kadar adım adım: kolostrum, sütten kesim öncesi süt dönemi, başlangıç yemi, sütten kesim ve sonrası.
Üye alanı / Buzağı / 5. dönem
Sütten kesim
6–8. haftaSütten kesim bir stres noktasıdır. Sadece yaşa göre değil başlangıç yemi tüketimine göre kademeli yapmak büyüme duraklamasını önler.
Temel noktalar
- Sütü aniden kesmek yerine 1–2 hafta içinde adım adım azaltın.
- Holstein buzağıları, art arda üç gün boyunca günde yaklaşık 1,5 kg başlangıç yemi yediklerinde sütten kesin (yüksek süt programlarında 2 kg’a kadar).
- Sütten kesimden sonra 1–2 hafta buzağıları aynı bölmede ve aynı başlangıç yemiyle tutun.
- Aynı hafta içinde başka stres faktörlerinden (boynuz köreltme, taşıma, aşılama) kaçının.
Bu dönem için
Doğumdan sütten kesime kadar her buzağı için bir sayfa: haftalık süt, başlangıç yemi, su, ishal ve tedaviler.
Rehberin tamamı (PDF)
Doğumdan dört aylığa kadar adım adım: kolostrum, sütten kesim öncesi süt dönemi, başlangıç yemi, sütten kesim ve sonrası.
Üye alanı / Buzağı / 6. dönem
Sütten kesim sonrası
2–4 aySütten kesim sonrası haftalar ikinci bir geçiş dönemidir: bireysel barınaktan grup yaşamına, başlangıç yeminden kaba yem içeren büyütme rasyonuna geçilir.
Temel noktalar
- Buzağıları benzer yaş ve büyüklükte küçük gruplara (yaklaşık 5–10 baş) alın.
- Her seferinde tek bir şeyi değiştirin: önce grubu, yaklaşık bir hafta sonra yemi.
- Kademeli olarak büyütme yemine (yaklaşık %16–18 HP) geçin ve kaliteli doğranmış kuru ot ekleyin.
- Tüm buzağıların aynı anda yiyebileceği kadar yemlik alanı sağlayın.
- Gruplamadan sonra sık görülen solunum yolu hastalıklarına dikkat edin.
Bu dönem için
Doğumdan sütten kesime kadar her buzağı için bir sayfa: haftalık süt, başlangıç yemi, su, ishal ve tedaviler.
Rehberin tamamı (PDF)
Doğumdan dört aylığa kadar adım adım: kolostrum, sütten kesim öncesi süt dönemi, başlangıç yemi, sütten kesim ve sonrası.
Üye alanı / Buzağı / 7. dönem
Buzağı ishalleri
Sağlıkİshal, ilk haftalardaki buzağı kayıplarının en sık nedenidir. Buzağıların çoğunu enfeksiyonun kendisi değil, su kaybı öldürür.
Temel noktalar
- Göz çukurlarında çökme, çimdiklenince geri dönmeyen deri, halsizlik ve emme refleksinde azalmaya dikkat edin.
- Süt öğünleri arasında ağızdan elektrolit verin ve süt vermeye devam edin; tedavi için veteriner hekiminizin önerisine uyun.
- Önleme: kolostrum, temiz ve kuru bölmeler, besleme ekipmanlarının hijyeni ve önerildiği durumlarda annelerin aşılanması.
Bu dönem için
Doğumdan sütten kesime kadar her buzağı için bir sayfa: haftalık süt, başlangıç yemi, su, ishal ve tedaviler.
Rehberin tamamı (PDF)
Doğumdan dört aylığa kadar adım adım: kolostrum, sütten kesim öncesi süt dönemi, başlangıç yemi, sütten kesim ve sonrası.
Üye alanı / Besi sığırı
Besi sığırı
Besiye alımdan kesime kadar: karşılama ve adaptasyon, besi rasyonuna geçiş, büyütme ve bitirme dönemleri ve önlenmesi gereken sindirim sorunları.
Besleme dönemleri
Besleme rehberleri
Besiye alımdan kesime kadar: karşılama ve adaptasyon, besi rasyonuna geçiş, büyütme ve bitirme dönemleri ve önlenmesi gereken sindirim sorunları.
Çiftlik formları ve kayıtları
Grup bazında verilen yemi, artığı ve kuru madde tüketimini takip edin; rasyonun işe yarayıp yaramadığını görmenin en basit yolu.
Araçlar ve sayfalar
Üye alanı / Besi sığırı / 1. dönem
Dönemlere göre besleme planı
Genel bakışKârlı besi, sindirim sorunları olmadan hızlı ve verimli canlı ağırlık artışı demektir. Kesif yemin payı dönemler boyunca kademeli olarak artar. Aşağıdaki değerler genç tosun ve dana entansif besisi için tipik aralıklardır; ırk, başlangıç ağırlığı ve hedef pazar bunları değiştirir.
Temel noktalar
- Hayvanları besiye alımda ve en az ayda bir tartın; yemden yararlanma en önemli maliyet göstergesidir.
- Hayvanları ağırlığa göre gruplayın ve grup değişikliklerini en aza indirin.
- Her gün aynı saatlerde yemleyin; düzen sindirim sorunlarını önler.
Dönemlere göre tipik değerler
| Dönem | KM’de kesif yem | HP (KM %) | Günlük artış |
|---|---|---|---|
| Karşılama (2–3 hafta) | %30–50 | 13–14 | Değişken |
| Geçiş (3–4 hafta) | %50 → 80 | 13–14 | 1,0–1,3 kg |
| Büyütme | %60–75 | 13–14 | 1,1–1,4 kg |
| Bitirme | %80–90 | 12–13 | 1,3–1,6 kg |
Bu dönem için
Grup bazında verilen yemi, artığı ve kuru madde tüketimini takip edin; rasyonun işe yarayıp yaramadığını görmenin en basit yolu.
Rehberin tamamı (PDF)
Besiye alımdan kesime kadar: karşılama ve adaptasyon, besi rasyonuna geçiş, büyütme ve bitirme dönemleri ve önlenmesi gereken sindirim sorunları.
Üye alanı / Besi sığırı / 2. dönem
Besiye alım ve adaptasyon
İlk 2–3 haftaYeni gelen hayvanlar nakil, karışık gruplama ve yeni yem nedeniyle stres altındadır. İlk günlerde tüketim düşüktür ve solunum yolu hastalığı riski en yüksektir.
Temel noktalar
- Önce temiz su ve kaliteli uzun kuru ot verin; suluklar kolay bulunabilmeli.
- Düşük kesif yemli bir rasyonla başlayın (vücut ağırlığının yaklaşık %1’i kadar kesif yem); protein, vitamin ve mineraller yeterli olsun.
- Sağlık programını (aşılama, parazit kontrolü) veteriner hekiminizle birlikte belirleyin.
- Hayvanları günde iki kez öksürük, burun akıntısı, durgunluk ve iştahsızlık açısından kontrol edin.
Bu dönem için
Grup bazında verilen yemi, artığı ve kuru madde tüketimini takip edin; rasyonun işe yarayıp yaramadığını görmenin en basit yolu.
Rehberin tamamı (PDF)
Besiye alımdan kesime kadar: karşılama ve adaptasyon, besi rasyonuna geçiş, büyütme ve bitirme dönemleri ve önlenmesi gereken sindirim sorunları.
Üye alanı / Besi sığırı / 3. dönem
Besi rasyonuna geçiş
~3–4 haftaRumen mikroorganizmalarının nişastaya uyum sağlaması zaman alır. Kaba yemden tahıla çok hızlı geçmek besi işletmelerinde asidozun başlıca nedenidir.
Temel noktalar
- Kesif yemi her biri yaklaşık 5–7 gün süren 3–5 adımda artırın.
- Tüketim ve dışkı stabil olmadan bir sonraki adıma geçmeyin.
- İyonoforlar (izin verilen yerlerde), tamponlar ve canlı maya rumenin stabil kalmasına yardımcı olabilir.
Bu dönem için
Grup bazında verilen yemi, artığı ve kuru madde tüketimini takip edin; rasyonun işe yarayıp yaramadığını görmenin en basit yolu.
Rehberin tamamı (PDF)
Besiye alımdan kesime kadar: karşılama ve adaptasyon, besi rasyonuna geçiş, büyütme ve bitirme dönemleri ve önlenmesi gereken sindirim sorunları.
Üye alanı / Besi sığırı / 4. dönem
Büyütme dönemi
BüyütmeBüyütme döneminde hayvan iskelet, kas ve kemik yapısını oluşturur. Protein ve mineraller enerji kadar önemlidir.
Temel noktalar
- Kaliteli kaba yem (örneğin mısır silajı) ve kesif yemle yaklaşık %13–14 ham proteinli rasyon.
- Gevişi sürdürecek kadar fiziksel etkili lif.
- Büyüme için dengelenmiş kalsiyum, fosfor ve iz mineraller; özellikle kaba yem kalitesizse A vitamini.
Bu dönem için
Grup bazında verilen yemi, artığı ve kuru madde tüketimini takip edin; rasyonun işe yarayıp yaramadığını görmenin en basit yolu.
Rehberin tamamı (PDF)
Besiye alımdan kesime kadar: karşılama ve adaptasyon, besi rasyonuna geçiş, büyütme ve bitirme dönemleri ve önlenmesi gereken sindirim sorunları.
Üye alanı / Besi sığırı / 5. dönem
Bitirme dönemi
BitirmeSon aylarda daha fazla yağ depolandığı için canlı ağırlık artışı pahalılaşır. Amaç hedef ağırlığa ve karkas kalitesine verimli şekilde ulaşmaktır.
Temel noktalar
- Yaklaşık %80–90 kesif yem ve rumen sağlığı için %10–15 kaba yem içeren yüksek enerjili rasyon.
- Yemliği her sabah okuyun: az ve düzenli bir yem artığı hedeftir.
- Tüm hayvanlar için yeterli yemlik alanı ve su.
- Kg artış başına maliyeti izleyin; hedef ağırlıktan sonra hayvanı uzun tutmak kârı düşürür.
Bu dönem için
Grup bazında verilen yemi, artığı ve kuru madde tüketimini takip edin; rasyonun işe yarayıp yaramadığını görmenin en basit yolu.
Rehberin tamamı (PDF)
Besiye alımdan kesime kadar: karşılama ve adaptasyon, besi rasyonuna geçiş, büyütme ve bitirme dönemleri ve önlenmesi gereken sindirim sorunları.
Üye alanı / Besi sığırı / 6. dönem
Önlenmesi gereken sindirim sorunları
SağlıkBesideki beslenmeye bağlı kayıpların çoğu rumende başlayan birkaç sorundan kaynaklanır.
Temel noktalar
- Asidoz: tüketimde düşüş, sulu dışkı, topallık. Kademeli geçiş, yeterli etkili lif ve düzenli yemleme ile önlenir.
- Şişkinlik (timpani): sol karın boşluğunda şişme. İnce öğütülmüş tahıl veya taze baklagillerle görülebilir; hızlı davranın ve veteriner hekiminizi arayın.
- Karaciğer apseleri ve laminitis çoğunlukla tekrarlayan asidozun sonucudur.
- İdrar taşı: kalsiyum–fosfor oranını yaklaşık 2:1 tutun ve bol su sağlayın.
Bu dönem için
Grup bazında verilen yemi, artığı ve kuru madde tüketimini takip edin; rasyonun işe yarayıp yaramadığını görmenin en basit yolu.
Rehberin tamamı (PDF)
Besiye alımdan kesime kadar: karşılama ve adaptasyon, besi rasyonuna geçiş, büyütme ve bitirme dönemleri ve önlenmesi gereken sindirim sorunları.
Üye alanı / Koyun
Koyun · Besleme
Sindirim ve ihtiyaçlardan flushing’e, geç gebelikten kuzuya, besiden minerallere: A’dan Z’ye el kitabı ve animasyonlu anlatımlar.
El kitapları ve rehberler (PDF)
Bütün üretim yılı tek el kitabında: koyunun midesi nasıl çalışır, ne kadar yer ve içer, çiftleşmeden geç gebeliğe, kuzudan besiye ve minerallere kadar her dönem neye ihtiyaç duyar ve beslenmeye bağlı hangi hastalıklar önlenmelidir.
Küçükbaş hayvanlar küçük bir inek değildir. Yemi daha çok seçerler, minerallere farklı tepki verirler ve çiftleşme, geç gebelik ve kuzu besisi çevresinde kendi kritik dönemleri vardır.
Animasyonlu anlatımlar (üyelere özel)
Sütle beslenen yeni doğandan ruminanta: özofagus oluğu ve katı yemle büyüyen rumen.
Hafta hafta fetüs büyümesi, rumen hacmi ve annenin enerji dengesi; ikizler neden daha fazlasını ister?
Süt, tüketimden önce zirve yapar: süt keçisinde veya koyunda açığın açılıp kapanmasını izleyin.
Kalsiyum, fosfor ve su kaydırıcılarını oynatın, erkeklerde riskin nasıl değiştiğini görün.
Araçlar ve sayfalar
Üye alanı / Koyun
Koyun · Yönetim
Irklar, kayıtlar, barınak, aşım, kuzulama, sağlık, parazitler, ayak, kırkım, sağım ve ayıklama; çiftlik formlarıyla birlikte.
El kitapları ve rehberler (PDF)
Irk seçiminden kuzu satışına kadar: sürü hedefleri ve kayıtlar, barınak, üretim takvimi, üreme ve aşım, doğum, kuzu bakımı, sürü sağlığı, parazitler, ayak bakımı, kırkım, sağım, dişten yaş tayini, ayıklama ve hayvan refahı.
Çiftlik formları ve kayıtları
Doğumda her koyun için: tarih, doğan kuzular, doğum kolaylığı, kolostrum, göbek bakımı, küpeler ve kayıplar. Bütün sürü performans rakamlarının temeli.
Tedaviler, aşılar, FAMACHA©, vücut kondisyonu ve dışkıda yumurta sayımı, arınma tarihleriyle birlikte tek sayfada. Koyun ve keçi için.
Animasyonlu anlatımlar (üyelere özel)
Flushing’den sütten kesime hareketli yıl çarkı ve her ayın temel işleri.
Hareketli bel kesiti: her skorda elinizin ne hissettiği.
Bir kurdu mideden meraya ve geri izleyin; ardından göz kapaklarını FAMACHA© ölçeğinde skorlayın.
Süt kesici dişlerinin çift çift kalıcı dişlere yerini bırakmasını izleyin.
Üye alanı / Keçi
Keçi · Besleme
Dal-yaprak yeme davranışı, döneme göre ihtiyaçlar, süt keçisinde laktasyon, oğlak, teke, mineraller ve zehirli bitkiler: A’dan Z’ye el kitabı ve animasyonlar.
El kitapları ve rehberler (PDF)
Keçi ne küçük bir inektir ne de koyundur. Bu el kitabı; keçinin yemi nasıl seçip kullandığını, süt, et ve kıl keçilerinin her dönemde neye ihtiyaç duyduğunu, oğlak yetiştirmeyi, teke beslemeyi, mineralleri, zehirli bitkileri ve önlenmesi gereken beslenmeye bağlı hastalıkları anlatır.
Küçükbaş hayvanlar küçük bir inek değildir. Yemi daha çok seçerler, minerallere farklı tepki verirler ve çiftleşme, geç gebelik ve kuzu besisi çevresinde kendi kritik dönemleri vardır.
Animasyonlu anlatımlar (üyelere özel)
Sütle beslenen yeni doğandan ruminanta: özofagus oluğu ve katı yemle büyüyen rumen.
Hafta hafta fetüs büyümesi, rumen hacmi ve annenin enerji dengesi; ikizler neden daha fazlasını ister?
Süt, tüketimden önce zirve yapar: süt keçisinde veya koyunda açığın açılıp kapanmasını izleyin.
Kalsiyum, fosfor ve su kaydırıcılarını oynatın, erkeklerde riskin nasıl değiştiğini görün.
Araçlar ve sayfalar
Üye alanı / Keçi
Keçi · Yönetim
Irklar, barınak ve çit, aşım, oğlaklama, boynuz köreltme, CAE ve CL, parazitler, tırnak bakımı, sağım ve ayıklama; çiftlik formlarıyla birlikte.
El kitapları ve rehberler (PDF)
Yemlik dışında bir keçi yetiştiricisinin ihtiyaç duyduğu her şey: ırklar, sürü hedefleri ve kayıtlar, barınak ve çit, aşım takvimi, doğum, oğlak bakımı ve boynuz köreltme, CAE ve diğer sürü hastalıkları, parazitler, tırnak bakımı, sağım ve süt hijyeni, yaş tayini, ayıklama ve hayvan refahı.
Çiftlik formları ve kayıtları
Doğumda her keçi için: doğan oğlaklar, doğum kolaylığı, kolostrum (CAE kontrolünde ısıl işlemli), göbek bakımı, boynuz köreltme ve küpeler.
Tedaviler, aşılar, FAMACHA©, vücut kondisyonu ve dışkıda yumurta sayımı, arınma tarihleriyle birlikte tek sayfada. Koyun ve keçi için.
Animasyonlu anlatımlar (üyelere özel)
Aşım, kuruya çıkış, oğlaklama ve sağım sezonu hareketli çarkta.
Hareketli bel kesiti: her skorda elinizin ne hissettiği.
Bir kurdu mideden meraya ve geri izleyin; ardından göz kapaklarını FAMACHA© ölçeğinde skorlayın.
Süt kesici dişlerinin çift çift kalıcı dişlere yerini bırakmasını izleyin.
Üye alanı / Domuz
Domuz · Temel bilgiler
Besleme rehberleri
Domuzun yemi nasıl sindirdiği; enerji, amino asit, mineral ve vitaminlerin modern besleme sistemlerinde nasıl ifade edildiği ve faz beslemesiyle rasyonun hayvana nasıl uyarlandığı.
Domuzlar için başlıca enerji ve protein kaynakları, kullanım sınırları, en önemli yem katkıları ile iz mineraller ve mikotoksinler için yasal sınırlar (AB referans değerleri).
Su ve iklim yem tüketiminin sınırlarını belirler; domuzlardaki birçok yaygın sağlık sorununun da beslenmeyle ilgili nedenleri veya çözümleri vardır.
Üye alanı / Domuz
Domuz · Damızlık
Besleme rehberleri
Bir anaç domuzun ömür boyu verimi büyük ölçüde ilk aşımdan önce belirlenir. İlk aşımda büyüme hızı, yaş, ağırlık ve kızgınlık sırası ile bunları destekleyen besleme.
Gebelik yaklaşık 114–116 gün sürer. Amaç her anacı doğuma doğru kondisyonda getirmektir: zayıf da değil yağlı da değil, sağlam bacaklı ve laktasyon için iyi iştahlı.
Modern bir anaç günde 10 kg’dan fazla süt üretebilir. Laktasyondaki yem tüketimi; yavruların sütten kesim ağırlığını, anacın ne kadar vücut rezervi kaybedeceğini ve ne kadar çabuk kızgınlığa döneceğini belirler.
Damızlık erkekler sayıca az ama her biri çok sayıda batını etkiler. Sağlam bacaklı, iyi libidolu ve iyi sperma kalitesine sahip, formda ve yağlanmamış tutulmalıdır.
Çiftlik formları ve kayıtları
Her anaç ve batın için bir satır: batın büyüklüğü, yavru transferi, laktasyon yem tüketimi, sütten kesim ve kızgınlığa dönüş.
Üye alanı / Domuz
Domuz · Yavru
Besleme rehberleri
Doğumdan sütten kesime kadar: kolostrum, sıcaklık, demir, yavru başlangıç (creep) yemi ve yavruları hayatlarındaki en büyük değişikliğe hazırlamak.
Sütten kesimden sonraki ilk iki hafta yavru dönemi performansını belirler. Yüksek sindirilebilir rasyonlar, erken yem tüketimi ve farmakolojik çinko oksit olmadan bağırsak sağlığı.
Çiftlik formları ve kayıtları
Her bölme veya partiyi takip edin: ağırlıklar, verilen yem, rasyon değişiklikleri, ölümler ve tedaviler; günlük artış ve yem değerlendirme oranını hesaplayın.
Üye alanı / Domuz
Domuz · Büyütme–besi
Besleme rehberleri
Yaklaşık 25 kg’dan 110–130 kg civarındaki kesim ağırlığına kadar süren bu dönem, bir domuz işletmesinde tüketilen yemin büyük kısmını kullanır. Yem verimliliğindeki küçük iyileşmelerin bile büyük ekonomik etkisi vardır.
Çiftlik formları ve kayıtları
Her bölme veya partiyi takip edin: ağırlıklar, verilen yem, rasyon değişiklikleri, ölümler ve tedaviler; günlük artış ve yem değerlendirme oranını hesaplayın.
Üye alanı / Kanatlı
Kanatlı · Yumurtacı
Üye alanı / Kanatlı
Kanatlı · Etlik
Üye alanı / Silaj & kaba yem
Silaj & kaba yem · Silaj yapımı
Araçlar ve sayfalar
Üye alanı / Silaj & kaba yem
Silaj & kaba yem · Kalite ve analiz
Araçlar ve sayfalar
Üye alanı / Silaj & kaba yem




